.:Trường Đại học Tiền Giang:. 

Chia sẻ

Giảng viên Trương Quốc Tất nhận bằng tiến sĩ của Trường Đại học Cần Thơ

23-06-2020

Vừa qua (30-3-2020), Trường Đại học Cần Thơ long trọng tổ chức Lễ Trao bằng tiến sĩ, thạc sĩ đợt 1 năm 2020.  Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo các trường đại học, cao đẳng trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long; Ban Giám hiệu, đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Trường ĐHCT; các tân tiến sĩ, tân thạc sĩ và người thân cùng tham dự.

Dịp này, Ban Giám hiệu Trường Đại học Cần Thơ đã trao bằng tiến sĩ chuyên ngành Khoa học đất (Mã số: 9620103) thuộc nhóm ngành Nông – Lâm –  Ngư nghiệp cho nghiên cứu sinh Trương Quốc Tất (Giảng viên khoa Nông nghiệp và Công nghệ thực phẩm) của Trường Đại học Tiền Giang.

Trước đó, nghiên cứu sinh Trương Quốc Tất đã bảo vệ thành công đề tài: “Đánh giá sự lưu tồn và phân lập vi khuẩn có khả năng phân hủy chlorpyrifos ethyl trên ba mô hình canh tác: chuyên lúa, lúa-màu và chuyên màu ở Đồng bằng sông Cửu Long” dưới sự hướng dẫn của TS. Dương Minh Viễn (Trường Đại học Cần Thơ) và TS. Lê Hữu Hải (Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tiền Giang).

Luận án này được thực hiện với 6 nội dung: (1) Đánh giá dư lượng chlorpyrifos ethyl trong đất phèn chuyên lúa, chuyên mía và trong đất phù sa chuyên lúa, lúa - màu và chuyên màu tại một số địa điểm ở Đồng bằng Sông Cửu Long; (2) Đánh giá ảnh hưởng của loại đất (đất phèn và đất phù sa) lên sự lưu tồn chlorpyrifos ethyl trong đất phèn chuyên lúa, chuyên mía và đất phù sa chuyên lúa, lúa - màu và chuyên màu ở điều kiện đồng ruộng và điều kiện nhà lưới. (3)  Đánh giá khả năng phân hủy yếm khí chlorpyrifos ethyl bởi vi khuẩn trong đất phèn và đất phù sa chuyên canh lúa ở Hậu Giang và Tiền Giang. (4) Tuyển chọn, phân lập vi khuẩn hiếu khí bản địa phân hủy chlorpyrifos ethyl từ đất phèn và đất phù sa chuyên lúa, lúa - màu và chuyên màu. (5) Đánh giá hoạt động phân hủy chlorpyrifos ethyl của dòng vi khuẩn ký hiệu PH_C4.3 trong môi trường khoáng tối thiểu và trong môi trường đất .

Kết quả nghiên cứu và những điểm mới của luận án:

Nghiên cứu đã xác định được quy trình phân tích chlorpyrifos ethyl từ trong đất.

Kết quả phân tích các mẫu đất cho thấy chlorpyrifos ethyl vẫn lưu tồn trong đất sau khi thu hoạch và được phát hiện ở mức từ 3,51 - 291 µg/kg.

Kết quả thí nghiệm trong nhà lưới cho thấy tốc độ mất đi của chlorpyrifos ethyl trong đất cao nhất ở mô hình 2 lúa - 1 màu (trồng đậu xanh) và thấp nhất ở đất trồng lúa của mô hình 2 lúa - 1 màu. Kết quả thí nghiệm đồng ruộng khi giữ nguyên mô hình cho thấy tốc độ mất đi của chlorpyrifos ethyl trong đất phù sa cao hơn đất phèn ở cả 3 mô hình và cao nhất ở mô hình lúa - màu. Kết quả thí nghiệm đồng ruộng khi chuyển đổi mô hình cho thấy tốc độ mất đi của chlorpyrifos ethyl trong đất phù sa cao nhất ở mô hình chuyên lúa và thấp nhất ở mô hình 1 lúa - 2 màu. Qua kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình canh tác và nhóm đất (đất phèn và đất phù sa) đã ảnh hưởng đến sự lưu tồn chlorpyrifos trong đất.

Kết quả phân tích chlorpyrifos ethyl trong mẫu ủ theo thời gian cho thấy 4 quần xã vi khuẩn trong 4 mẫu đất đều có khả năng phân hủy yếm khí chlorpyrifos ethyl. Tốc độ phân hủy chlorpyrifos ethyl đã tăng lên 2 lần sau khi mật số vi khuẩn mục tiêu đã được nhân lên theo thời gian nuôi ủ. Trong đó, phần trăm phân hủy chlorpyrifos ethyl trong thời gian 4 tháng ủ ở 2 quần xã vi khuẩn từ đất phù sa cao hơn ở 2 cộng đồng vi khuẩn từ đất phèn. Cả 4 cộng đồng vi khuẩn đều phân hủy chlorpyrifos ethyl theo hướng khử -Cl trong hô hấp yếm khí nên đã có sự hiện diện của nhóm vi khuẩn Chloroflexi trong các mẫu đất thí nghiệm. Sản phẩm trung gian sinh ra trong tiến trình phân hủy yếm khí chlorpyrifos ethyl bởi quần xã vi khuẩn được xác định là: O,O-diethyl-3,6-dichlo-2 pyridil photphorothioate, 3,5,6 trichloro-2 pyridinol (TCP) và O,O-diethyl-O (3,5,6-trichloro-2-pyridyl) phosphate (chlorpyrifos oxon).

Kết quả nghiên cứu đã tuyển chọn được 7 quần xã vi khuẩn có khả năng phân hủy chlorpyrifos ethyl. Trong đó, 4 quần xã vi khuẩn được tuyển chọn từ 2 mẫu đất phèn và 2 mẫu đất phù sa ở điều kiện đồng ruộng và 3 quần xã vi khuẩn được tuyển chọn từ đất phù sa ở điều kiện nhà lưới. Bảy quần xã vi khuẩn này có cấu trúc khác nhau và độ tương đồng giữa chúng thấp. Từ 4 quần xã vi khuẩn được tuyển chọn từ đất phèn và đất phù sa ở điều kiện đồng ruộng đã phân lập được 4 dòng vi khuẩn có khả năng phân hủy chlorpyrifos ethyl và chúng được định danh lần lượt là Achromobacter  xylosoxidans C3.1, Barrientosiimonas humi C4.3, Microbacterium sp. C8.9, Staphylococcus pasteuri C9.2. Khả năng phân hủy chlorpyrifos ethyl của dòng Barrientosiimonas humi C4.3 trong môi trường khoáng tối thiểu là cao nhất và cao hơn trong đất.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án: Những kết quả nghiên cứu của luận án nhằm bổ sung những tư liệu khoa học về sự lưu tồn chlorpyrifos ethyl và vi khuẩn phân hủy chlorpyrifos ethyl trong đất chuyên lúa, lúa - màu và chuyên màu ở Đồng bằng sông Cửu Long; Kết quả của nghiên cứu này là nguồn tư liệu phục vụ cho việc giảng dạy và nghiên cứu khoa học nhằm quản lý và phục hồi đất ô nhiễm chlorpyrifos ethyl.

VĨNH SƠN