Sáng ngày 18/3/2026 vừa qua, Trường Đại học Tiền Giang đã tổ chức họp đánh giá kết quả thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên “Nghiên cứu ảnh hưởng của nano curcumin chiết xuất từ củ nghệ (Curcuma longa) lên tăng trưởng và tỷ lệ sống của cá điêu hồng (Oreochromis sp.) nuôi thương phẩm” do sinh viên Bùi Thị Như Ngọc - Lớp Đại học Nuôi trồng thủy sản 22 làm chủ nhiệm cùng với sự tham gia của sinh viên Lê Đình Hải Đăng - Lớp Đại học Nuôi trồng thủy sản 24, dưới  sự hướng dẫn khoa học của ThS. Nguyễn Công Tráng - Khoa Nông nghiệp và Công nghệ thực phẩm, Trường Đại học Tiền Giang.

Hội đồng xét duyệt do TS. Bùi Quang Thịnh – Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Quản lý khoa học công nghệ và Hợp tác quốc tế làm Chủ tịch cùng với sự tham gia của các thành viên: TS. Trương Khắc Hiếu – Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Khoa Nông nghiệp và Công nghệ thực phẩm, ThS. Phan Thị Ngọc Duyên, ThS. Hồ Đại - Khoa Nông nghiệp và Công nghệ thực phẩm, ThS. Phạm Quốc Thịnh - Phó Trưởng Phòng Quản lý Khoa học công nghệ và Hợp tác quốc tế, Trường Đại học Tiền Giang.

Tóm tắt nội dung nghiên cứu của đề tài:

Cá điêu hồng (Oreochromis sp.) là loài cá nước ngọt được nuôi phổ biến ở nhiều quốc gia vùng nhiệt đới. Đây là loài cá có kích cỡ to, nuôi mau lớn, màu hồng nhạt khá đẹp, chất lượng thịt cao và ít xương nên được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng. Hiện nay, cá điêu hồng là một đối tượng nuôi chủ lực tại nhiều nơi ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) như Tiền Giang, Bến Tre, Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nghề nuôi cá điêu hồng ở vùng ĐBSCL đang phải đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức lớn như chất lượng con giống bị suy giảm, môi trường nước ngày càng ô nhiễm. Để hạn chế tình trạng cá chậm lớn và tăng cường sức khỏe cho cá nuôi, giúp cá gia tăng tỷ lệ sống thì các nông hộ nuôi cá điêu hồng đã dùng các loại vitamin, probiotic, chất kích thích miễn dịch, đặc biệt là các loại thảo dược để trộn vào thức ăn cho cá ăn. Bên cạnh đó, nano curcumin là một sản phẩm thảo dược được chiết xuất từ củ nghệ (Curcuma longa) với kích thước nanomet theo công nghệ nano. Với kích thước siêu nhỏ từ 30-100 nm, nano curcumin phân tán tốt trong nước, giúp thấm nhanh vào máu và nhanh chóng phát huy hiệu quả trong hỗ trợ phòng trị bệnh. Đối với nuôi trồng thủy sản, đã có vài nghiên cứu cho thấy curcumin từ nghệ có tác dụng kích thích tăng trưởng, giúp động vật thủy sản lớn nhanh, tăng khả năng kháng bệnh và nâng cao tỷ lệ sống cho các loài động vật thủy sản. Trên thế giới, với đối tượng cá điêu hồng (Oreochromis sp.), đã có nghiên cứu cho thấy, khi bổ sung nano curcumin vào thức ăn (40-60 mg/kg thức ăn) đã giúp cá tăng trưởng nhanh hơn, nâng cao tỷ lệ sống và cải thiện đáng kể hiệu quả sử dụng thức ăn (Eissa et al., 2023). Tuy nhiên, hiện nay, tại Việt Nam, chưa có nghiên cứu nào bổ sung curcumin hay nano curcumin vào thức ăn nuôi cá điêu hồng (Oreochromis sp.) được thực hiện. Vì vậy, việc nghiên cứu bổ sung nano cucumin vào thức ăn để khảo sát sự tăng trưởng và tỷ lệ sống của cá điêu hồng là điều cần thiết.

Kết quả nghiên cứu cho thấy nano curcumin chiết xuất từ nghệ (Curcuma longa) có ảnh hưởng rõ rệt đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn của cá điêu hồng trong giai đoạn nuôi thí nghiệm. Trong đó, liều bổ sung 50 mg nano curcumin/kg thức ăn cho hiệu quả tốt nhất so với nghiệm thức đối chứng (không bổ sung) và các mức bổ sung nano curcumin khác (25 và 75 mg/kg thức ăn). Tỷ lệ sống (TLS) của cá trong quá trình thí nghiệm dao động từ 63,6–80,0% giữa các nghiệm thức và sự khác biệt này không có ý nghĩa thống kê (p>0,05). Bên cạnh đó, việc bổ sung nano curcumin cũng chưa ảnh hưởng đáng kể (p>0,05) đến mức độ phân đàn theo khối lượng (CV-KL) và chiều dài (CV-CD) của cá giữa các nghiệm thức. Sau 90 ngày nuôi, các chỉ tiêu tăng trưởng về khối lượng của cá ở nghiệm thức 3 (50 mg nano curcumin/kg thức ăn) đạt cao nhất với khối lượng cuối (Wf = 33,7 g/con), tăng trưởng khối lượng (WG = 24,19 g/con) và tăng trưởng khối lượng theo ngày (DWG = 0,269 g/con/ngày). Đồng thời, các chỉ tiêu tăng trưởng về chiều dài của cá ở nghiệm thức này cũng đạt giá trị cao so với các nghiệm thức còn lại. Hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) và chi phí thức ăn (CPTA) ở nghiệm thức NT3 đạt thấp nhất, lần lượt là 1,5±0,04 và 32.860,8±848,01 đồng/kg cá. Từ các kết quả trên cho thấy, nghiệm thức NT3 (50 mg nano curcumin/kg thức ăn) là nghiệm thức tối ưu. Liều bổ sung 50 mg nano curcumin/kg thức ăn có tiềm năng ứng dụng trong thực tiễn nuôi cá điêu hồng nhằm nâng cao hiệu quả sinh học và hiệu quả kinh tế.

Kết quả đề tài có thể dùng làm tham khảo phục vụ giảng cho sinh viên ngành Nuôi trồng thủy sản, Trường Đại học Tiền Giang. Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu có khả năng chuyển giao cho các nông nông hộ nuôi cá điêu hồng ở tỉnh Tiền Giang cũ và nông hộ nuôi cá điêu hồng ở các tỉnh khác của vùng ĐBSCL để ứng dụng vào sản xuất nuôi cá điêu hồng thương phẩm.

QUỐC THỊNH

Phòng Quản lý khoa học công nghệ và Hợp tác quốc tế